NURGÜL ÖZER

TASARIM SORULARI VE KALICI ÖĞRENME ARASINDAKİ İLİŞKİ

1. soru: Öğretim programı tasarım soruları daha kalıcı öğrenmeyi desteklemede bana nasıl yardımcı olur?

Eğitim ve öğretimin nasıl gerçekleştirileceği, Milli Eğitim Bakanlığımız tarafından her düzeydeki eğitim kurumuna ve derse göre düzenlenen öğretim programlarınca belirlenir. Bizler öğretmen olarak kendi becerilerimizle branşımızın programında belirlenen esasları birleştirerek etkili öğretimi gerçekleştirmeye çalışırız. Hepimiz biliriz ki en etkili bilgi, günlük yaşantımızla ve diğer disiplinlerle bağdaştırabildiğimiz bilgidir. Bu bağlamda öğretim programı tasarım soruları, bu bağdaştırmayı sağlamamızda bize son derece faydalı olacaktır.

Öğrencilerin yalnızca söz konusu dersin içeriğiyle ilgili kazanımlara ulaşması, kalıcı bir öğrenme değildir. Örneğin, İlköğretim birinci kademedeki bir öğrencinnin, Türkçe dersinde "Birey ve Toplum" temasını işlerken yalnızca "dinleme, okuma, yazma, konuşma" alanlarındaki Türkçe kazanımlarını edinmesi, bir sonraki sınıfa geldiğinde bunları unutmasına neden olabilir. Ancak temanın işlenişi sırasında aşağıdaki üst beceriler, diğer ders ve ara disiplinlerle ilişkilendirmeler gerçekleştirildiğinde kalıcı öğrenme de gerçekleşmiş olacaktır:
TEMEL BECERİLER:
Türkçeyi doğru, etkili ve güzel kullanma
Eleştirel düşünme
Yaratıcı düşünme
İletişim
Problem çözme
Araştırma
Bilgi teknolojilerini kullanma
Girişimcilik
Karar verme
Metinler arası okuma
Kişisel ve sosyal değerlere önem verme
DİĞER DERSLER
Görsel sanatlar, müzik, beden eğitimi,fen bilgisi, sosyal bilgiler...
ARA DİSİPİNLER
Rehberlik ve psikolojik danışma(örnek: Topluluk önünde kendini ifade eder.)
Girişimcilik(örnek: Bir iletişim aracı olarak gazetelerin önemini kavrar.)
İnsan hakları ve vatandaşlık (örnek: Düşünce ve ifade özgürlüğünün yaşamındaki önemini kavrar.)
Günlük hayatla ilişkilendirme(örnek: metindeki bir kahramanla kendisini karşılatırması)

Görüldüğü gibi Türkçe dersinin içerik kazanımları verilirken bu ilişkilendirmeler de yapılmalıdır ki kalıcı öğrenme gerçekleşebilsin. Tüm bu ilişkilendirmeleri gerçekleştirmenin yolu ise öğretim programı tasarım sorularıyla sağlanabilmektedir. Tasarım soruları yaratıcı fikirleri içeren, merak uyandıran, açık uçlu,bir disiplin içindeki ya da disiplinler arasındaki konuların birbirleriyle nasıl bağlantılı olduklarını gösteren,öğrencileri araştırmaya, sorgulamaya yönelendiren, çok net ve açık cevapları olan, aktarılan bilginin açıklanması, betimlenmesi ve tanımlanması gibi hatırlamayı içeren sorulardır. Bu soruları öğrenmenin her aşamasında (süreç ve sonuç değerlendirmede) kullanmak, kalıcı öğrenmeyi destekler.